Akademik Mirko Pejanović u svom višegodišnjem naučnoistraživačkom radu imao je u fokusu nekoliko naučnih polja. On je pratio, izučavao i tumačio politički pluralizam u Bosni i Hercegovini, evropske i euroatlantske integracije u kontekstu Dejtonskog mirovnog sporazuma, državnost BiH u XX i XXI stoljeću, biografije istaknutih ličnosti BiH, nastavno-pedagoški i mentorski rad pojedinih doktoranata na fakultetima širom BiH, a posebno lokalnu i regionalnu samoupravu. Sve naučne oblasti koje su mu bile u fokusu i o kojima je pisao međusobno su povezane i prožimaju jedna drugu, iako na prvi pogled djeluju raznovrsno. Sve ove oblasti čine koherentnu cjelinu unutar političkih i pravnih nauka i, što je veoma važno, fokusirane su na državotvornu dinamiku BiH. Akademik Mirko Pejanović je pristupao ovim temama interdisciplinarno, spajajući politologiju, sociologiju, historiju i pravo, te javnu upravu i regionalizaciju, kako bi dao potpunije i sveobuhvatnije odgovore na ključna pitanja opstanka i razvoja BiH. Posebno mu je značajan naučni i pedagoški rad vezan za lokalnu i regionalnu samoupravu, ostvaren istraživanjima, oblikovanjem i definisanjem ovih veoma važnih oblasti ljudskog života, te doprinoseći razvoju tih oblasti ljudskog djelovanja. Njegov rad je, između ostalog, imao pozitivne posljedice, jer su ideje, istraživanja i pažljiva zaključivanja bili iskazani njegovim brojnim nastupima na konferencijama, okruglim stolovima, predavanjima, kao i napisanim člancima i knjigama, te su imali uticaj i efekte pri donošenju brojnih propisa, ali i u profiliranju politika na državnom i drugim nivoima u BiH.

Predmet ovog rada je normativno i institucionalno uređenje glavnih gradova u bosanskohercegovačkom okruženju (Beograda i Zagreba), s posebnim osvrtom na Sarajevo, glavni grad Bosne i Hercegovine. Historijski razvoj ovih glavnih gradova odvijao se različito, iako su gradovi jedan duži vremenski period bili u jedinstvenoj državi. Ipak, drugačiji uticaji i pravci njihovog razvoja različito su ispisivali njihovu historiju. Neki od njih bili su uspješnog razvoja, a neki stagnirali. Višegodišnji pokazatelji o radu i aktivnostima Grada Sarajeva pokazuju njegove određene dobre, ali i slabe rezultate. Jačanje administrativnih kapaciteta u Gradu Sarajevu, te općinama koje ulaze u njegovu organizaciju i teritorij, ne doprinose dovoljno u rješavanju tekućih problema grada i gradskih općina. Da li tim rezultatima doprinosi neprecizna ili nedovoljna normativna uređenost nadležnosti grada Sarajeva ili sukobljavanje nadležnosti općina koje participiraju u Gradu Sarajevu i samog Grada Sarajeva, pitanje je za temeljito proučavanje ove materije. Zato je autor sačinio dublju analizu normativne i institucionalne uređenosti glavnih gradova Beograda, Zagreba i Sarajeva, te uporednom analizom došao do određenih pokazatelja i zaključaka, što čine odgovore na glavna pitanja koja se razmatraju u ovom radu.